STDEV() functie

Samenvatting STDEV() functie

De STDEV() functie gebruik je wanneer je snel inzicht wilt krijgen in de spreiding van een reeks waarden. Je kijkt niet alleen naar gemiddelden, maar ook naar hoe sterk cijfers variëren rond dat gemiddelde. Deze functie is vooral nuttig wanneer je bijvoorbeeld verkoopcijfers, temperaturen of resultaten van herhaalde metingen analyseert. Omdat de spreiding vaak meer zegt dan het gemiddelde, helpt deze functie je om betere conclusies te trekken, bijvoorbeeld in kwaliteitscontrole, financiële rapportages of simpelweg bij het vergelijken van scenario’s. Je kunt de functie toepassen op losse waarden, maar ook op cellen, bereiken en verwijzingen via INDIRECT(), of slimme combinaties met ALS() gebruiken om alleen relevante waarden mee te nemen.

Vertaling

Nederlands: STDEV()
Engels: STDEV()
Duits: STABW()

Resultaat waarde

Doel

Het doel van de STDEV() functie is het berekenen van de standaarddeviatie op basis van een steekproef. De functie laat je zien hoe sterk de waarden in een reeks afwijken van het gemiddelde.

Syntaxis

=STDEV(getal1; [getal2]; …)=

Argumenten

getal1
Dit is het eerste getal, celverwijzing of bereik waarvan je de standaarddeviatie wilt berekenen. Je moet dit argument verplicht invullen. Wanneer je een volledig bereik gebruikt, zoals A1:A20, worden alle numerieke waarden automatisch verwerkt.

getal2 – [optioneel]
Dit is een optioneel extra getal, bereik of verwijzing. Je kunt hier meerdere aanvullende waarden of bereiken plaatsen. Excel negeert tekst en logische waarden in bereiken, behalve als je ze handmatig invoert als waarde, zoals WAAR of ONWAAR. Als je meerdere bereiken toevoegt, worden alle numerieke waarden gecombineerd tot één dataset.

Gebruik van STDEV() functie

De STDEV() functie gebruik je vooral in situaties waarin je een steekproef analyseert en wilt weten hoe groot de verschillen tussen individuele waarden zijn. Denk aan een fictieve analist, Marja, die elke dag temperatuurmetingen invoert en wil zien of de schommelingen groter worden. Wanneer Marja de spreiding wil zien van de waarden in B2:B32, gebruikt ze:

=STDEV(B2:B32)

Dit geeft direct inzicht in de variatie. Het helpt je te beoordelen of je dataset stabiel is of dat er afwijkingen zijn die aandacht vragen. Gebruik je filters of dynamische bereiken, dan kun je de functie combineren met INDIRECT(), bijvoorbeeld als je uit een andere tabel een bereiknaam ophaalt:

=STDEV(INDIRECT(C2))

Dit is handig als je werkt met meerdere tabbladen en via BLAD() of BLADEN() automatisch bladnamen genereert.

Werk je met voorwaarden, bijvoorbeeld alleen waarden boven de 100? Dan gebruik je een ALS() constructie in een matrixformule:

=STDEV(ALS(A2:A200>100;A2:A200))

In moderne Excel-versies werkt deze formule automatisch als dynamische matrix. Zo neem je alleen relevante gegevens mee in de berekening. Bij financiële rapportages kun je zelfs aparte STDEV-formules in kolommen zetten om scenario’s te vergelijken, bijvoorbeeld voor de verkoopcijfers waarin piekdagen worden uitgesloten. Door de functie te koppelen aan voorwaarden, benoemde bereiken of dynamische verwijzingen, blijft je analyse flexibel en goed onderhouden.

Waarom STDEV() functie gebruiken?

Je gebruikt de STDEV() functie omdat spreiding vaak belangrijker is dan een enkel gemiddelde. Als twee verkopers gemiddeld dezelfde omzet hebben, maar bij één enorme pieken en dalen voorkomen, dan zie je dat alleen terug in de standaarddeviatie. Wanneer je bijvoorbeeld de prestaties van drie fictieve verkopers – Pieter, Noor en Sam – vergelijkt, kan het handig zijn om voor elke reeks maandcijfers een aparte formule te gebruiken:

=STDEV(C2:C13)

Als je deze functie verkeerd gebruikt, zoals het opnemen van tekstuele waarden of lege rijen die eigenlijk "" bevatten, kan dit leiden tot foutcodes zoals #WAARDE!. Je voorkomt dit door ranges op te schonen of door ALS() constructies te gebruiken die niet-numerieke waarden uitsluiten:

=STDEV(ALS(ISGETAL(A2:A200);A2:A200))

Excel berekent standaarddeviatie volgens de steekproefmethode (n-1). Dit betekent dat als je een volledige populatie hebt, je eigenlijk STDEVP() zou moeten gebruiken, maar in de praktijk werkt STDEV() in bijna alle situaties uitstekend. Door actief te controleren welke waarden meetellen, voorkom je een vertekende berekening. Het is ook slim om voorzichtig te zijn met dynamische verwijzingen via INDIRECT(), want als het tabblad niet bestaat ontstaat de fout #VERW!. Ook worden logische waarden in bereiken genegeerd, wat relevant is als je met WAAR/ONWAAR-velden werkt in dashboards.

Wanneer je dit allemaal goed combineert, levert de functie betrouwbare inzichten op die je direct kunt gebruiken in grafieken, dashboards of exports.

Opmerkingen STDEV() functie

• Excel negeert tekst en lege cellen in een bereik.
• Logische waarden worden genegeerd, behalve wanneer je ze direct invoert.
• #DIV/0! verschijnt als er minder dan twee numerieke waarden zijn.
• #WAARDE! ontstaat wanneer argumenten ongeldig zijn.
• Excel gebruikt de steekproefformule (n-1).
• De functie werkt in Online, Mobile en Starter.
• In grote datasets kan de berekening trager zijn.
• Verwijzingen via INDIRECT() geven #VERW! bij ontbrekende tabbladen.
• Je kunt meerdere bereiken combineren binnen dezelfde formule.
• Maximale argumenten worden beperkt door Excel’s algemene formule-limieten, niet door de functie zelf.

Deze functie is vervangen door een of meer nieuwe functies die nauwkeuriger zijn en een duidelijkere naam hebben. Deze functie is op dit moment nog beschikbaar ten behoeve van compatibiliteit met eerdere versies, maar u wordt aangeraden om vanaf nu de nieuwe functies te gebruiken, omdat deze functie mogelijk in een toekomstige versie van Excel wordt verwijderd.